In dit artikel delen we meer over de ontwikkelingen rondom de WIA. Naast de definitie worden ook de verschillende gevolgen voor werknemers en mensen die (binnenkort) een WIA-uitkering hebben.
De Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) is de Nederlandse regeling die voorziet in inkomen wanneer iemand na langdurige ziekte of arbeidsongeschiktheid 2 jaar (104 weken) niet of niet volledig meer kan werken.
Afhankelijk van de mate van arbeidsongeschiktheid kan iemand recht hebben op:
Een WGA‑uitkering (gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid), of
Een IVA‑uitkering (bij volledige en duurzame arbeidsongeschiktheid)
De WIA biedt zo inkomensondersteuning wanneer werken tijdelijk of blijvend (deels) niet mogelijk is.
Recent heeft de regering, mede op advies van de Onafhankelijke Commissie Toekomst Arbeidsongeschiktheidsstelsel (OCTAS), voorstellen gedaan om het WIA-stelsel te vereenvoudigen en te moderniseren.
Belangrijkste voorstellen zijn:
Afschaffen van de IVA-uitkering.
Afschaffen van de WGA-vervolguitkering.
Overgaan naar een simpeler WIA-regime met minder regimes/regelingen.
Mogelijk verlagen van de drempel voor arbeidsongeschiktheid: dat wil zeggen: ook mensen met minder ernstige beperkingen of inkomensverlies kunnen wellicht eerder aanspraak maken.
Doel van deze wijzigingen is om het stelsel begrijpelijker te maken, sneller, en minder bureaucratisch, met focus op wat mensen nog wél kunnen bijdragen, in plaats van op starre medische duurzame keuzes.
Omdat de plannen nog in ontwikkeling zijn, is onduidelijk of en hoe de wijzigingen uw situatie beïnvloeden. In eerdere stelselwijzigingen (bijv. overgang WAO → WIA) is geregeld dat lopende uitkeringen niet zomaar worden aangepast. Desondanks is er onzekerheid onder met name huidige IVA-gerechtigden: de onzekerheid over toekomstige uitkeringen en inkomen blijft groot bij mogelijke afschaffing.
De voorgestelde wijzigingen kunnen gunstig zijn, bijvoorbeeld een lagere drempel of eenvoudiger regime, wat de drempel verlaagt om een uitkering te vragen. Maar het is nog niet zeker wanneer en óf die wijzigingen ingaan. Het blijft dus belangrijk om de huidige regels goed te kennen en professioneel advies in te winnen wanneer u (mogelijk) arbeidsongeschikt wordt.
Een vereenvoudiging van het WIA-stelsel kan invloed hebben op re-integratieverplichtingen, premieheffing en doorbelasting van uitkeringen. Als WIA-regimes verdwijnen of veranderen, kan dat gevolgen hebben voor werkgevers, verzekeringen en arbeidsvoorwaarden.
Een minder ingewikkeld stelsel maakt het duidelijker voor iedereen wat de rechten en plichten zijn.
Snellere en betere afhandeling van WIA-aanvragen en herbeoordelingen. Dit kan wachttijden en onzekerheid verminderen.
Meer nadruk op (gedeeltelijke) participatie en werkvermogen. Dit kan mensen met beperkingen helpen om betrokken te blijven bij arbeid.
Mensen met huidige IVA-uitkering kunnen onzeker worden over hun toekomstig inkomen.
Een vereenvoudiging mag niet ten koste gaan van de kwaliteit van ondersteuning of rechten van kwetsbare groepen.
Tot de plannen concreet zijn, is er veel onduidelijkheden . Bijvoorbeeld onzekerheid over wanneer wijzigingen precies ingaan.
Blijf op de hoogte van berichtgeving over WIA. Veranderingen zijn voorlopig voorstel en nog niet definitief.
Overweeg bij (toekomstige) ziekte of beperking om tijdig advies in te winnen.
Als lid van RMU kunt u bij ons terecht met vragen. Wij helpen u de regels, uw rechten en mogelijke gevolgen in uw situatie te begrijpen.
Houd uw eventuele WIA-aanvraag of aanvraagprocedure zorgvuldig bij, zodat u bij wijzigingen goed geïnformeerd bent.
RMU volgt de ontwikkelingen op de voet en zal u op de hoogte houden.
