Skip to content

Verlofregelingen in Nederland: veelgestelde vragen

Gepubliceerd op 30 september 2024

Er bestaan verschillende verlofregelingen om werknemers te helpen bij het combineren van werk en privé. Denk aan zorgverlof, ouderschapsverlof, adoptieverlof of verlof voor plotselinge noodsituaties. In deze FAQ vindt u een overzicht van de belangrijkste verlofvormen, inclusief de voorwaarden en wat dit betekent voor loon, uitkeringen en afspraken in de cao.

Welke verlofregelingen bestaan er in Nederland?

Er zijn verschillende wettelijke en aanvullende verlofregelingen, waaronder:

  • adoptieverlof en pleegverlof

  • calamiteitenverlof of kort verzuimverlof

  • kortdurend zorgverlof

  • langdurig zorgverlof

  • geboorteverlof en aanvullend geboorteverlof

  • onbetaald verlof

  • ouderschapsverlof

  • feestdagenverlof

  • aanvullende verlofregelingen in cao’s of personeelshandboeken

Hieronder volgt een uitleg per categorie.

Wat is adoptieverlof of pleegverlof?

Werknemers die een adoptiekind of pleegkind in huis opnemen, hebben recht op verlof en een uitkering. Dit verlof duurt maximaal 6 weken.

Voorwaarden:

  • adoptieverlof: de rechtbank moet de adoptie hebben uitgesproken

  • pleegzorgverlof: het kind moet op het adres van de pleegouder staan ingeschreven

Wat valt onder calamiteitenverlof of kort verzuim?

Calamiteitenverlof is bedoeld voor plotselinge, dringende privéproblemen. De werknemer meldt het direct bij de werkgever. Het loon loopt tijdens dit verlof gewoon door. In de cao kunnen afwijkende afspraken staan.

Wat is kortdurend zorgverlof?

Dit verlof geldt wanneer een werknemer noodzakelijke zorg moet verlenen aan een partner, kind of naaste die zonder die zorg niet kan.

Het verlof bedraagt twee keer de arbeidsduur per week (ongeveer 10 werkdagen bij fulltime). Tijdens dit verlof ontvangt de werknemer 70 procent van het loon.

Wat is langdurig zorgverlof?

Dit verlof is bedoeld voor werknemers die een naaste verzorgen die levensbedreigend ziek is of hulpbehoevend.

Per jaar kan maximaal zes keer de wekelijkse arbeidsduur worden opgenomen. Tijdens langdurig zorgverlof wordt het loon niet doorbetaald, tenzij in de cao andere afspraken zijn gemaakt.

Wat is feestdagenverlof?

Er bestaat geen wettelijk recht op vrij zijn tijdens feestdagen. In cao’s of personeelshandboeken staat of een werknemer vrij is op feestdagen.

Als het is vastgelegd, moet de werkgever het loon doorbetalen. Als het niet is vastgelegd, bepaalt de werkgever of een werknemer vrij is.

Wat is geboorteverlof of partnerverlof?

Een werknemer mag geboorteverlof opnemen wanneer de partner is bevallen. Kenmerken:

  • Duur: eenmaal het aantal werkuren per week

  • Moet binnen vier weken na de geboorte worden opgenomen

  • Loon wordt volledig doorbetaald

  • Vakantiedagen worden opgebouwd

  • Zelfstandigen hebben hier geen recht op

Daarnaast bestaat aanvullend geboorteverlof van vijf keer de arbeidsduur per week.
Dit wordt betaald via een UWV-uitkering van maximaal 70 procent van het (maximum) dagloon en moet binnen 26 weken na de geboorte worden opgenomen.

Het aanvullende verlof staat los van de eerste verlofweek; die moet eerst zijn opgenomen.

Wat houdt onbetaald verlof in?

Onbetaald verlof betekent dat het inkomen tijdelijk daalt. Dit kan gevolgen hebben voor:

  • vakantiedagen

  • pensioenopbouw

  • hoogte van een toekomstige WW-uitkering

  • zorg- en huurtoeslag

  • tegemoetkoming studiekosten via DUO

Veranderingen in inkomen moeten worden doorgegeven aan de Belastingdienst en DUO. Onbetaald verlof is geen recht; de werkgever moet ermee instemmen.

Wat houdt ouderschapsverlof in?

Ouderschapsverlof maakt het mogelijk om tijdelijk minder te werken zonder dat de contracturen wijzigen.

Regels:

  • het geldt voor kinderen tot 8 jaar

  • beide ouders hebben recht op ouderschapsverlof

  • ouderschapsverlof geldt per kind

  • verlof kan tegelijk worden opgenomen voor meerdere kinderen

  • geldt voor eigen kinderen, adoptiekinderen, erkende kinderen, pleeg- en stiefkinderen die bij de ouder wonen

Aanvragen kan vanaf de start van het dienstverband. Dit moet ten minste twee maanden voor de gewenste ingangsdatum schriftelijk.

Vanaf 2 augustus 2022 bestaat recht op 9 weken betaald ouderschapsverlof via een UWV-uitkering van 50 procent van het dagloon (mogelijk 70 procent, afhankelijk van kabinetsbesluit). Dit verlof moet binnen het eerste levensjaar van het kind worden opgenomen.

Welke andere verlofregelingen zijn er?

In cao’s of personeelsreglementen kunnen aanvullende verlofvormen staan, zoals:

  • verlof bij overlijden van naasten

  • verlof bij huwelijk

  • verhuisverlof

  • studieverlof

  • vrije dagen op bid- en dankdagen

Controleer hiervoor de cao of het personeelshandboek.