Ondernemingsraad (OR): voorwaarden, rechten en plichten uitgelegd – veelgestelde vragen

Een ondernemingsraad (OR) vertegenwoordigt de stem van werknemers binnen een organisatie. De OR denkt mee, geeft advies en beslist mee over belangrijke onderwerpen die direct invloed hebben op werknemers. In deze FAQ leest u wanneer een OR verplicht is, en welke rechten en plichten de ondernemingsraad heeft volgens de Wet op de ondernemingsraden (WOR).

Wat is een ondernemingsraad?

Een ondernemingsraad bestaat uit gekozen werknemers die de belangen van alle medewerkers binnen het bedrijf of de organisatie vertegenwoordigen. Zij voeren overleg met het bestuur en behartigen de gezamenlijke belangen van werknemers op het gebied van beleid, veranderingen en besluitvorming.

Wanneer moet een ondernemingsraad worden ingesteld?

Volgens de Wet op de ondernemingsraden (WOR) moet een OR worden ingesteld in ondernemingen waar 50 of meer personen werkzaam zijn. Het maakt daarbij niet uit of de werknemers:

• fulltime of parttime werken

• tijdelijk of voor onbepaalde tijd in dienst zijn

In sommige cao’s kan zijn vastgelegd dat een OR ook verplicht is in ondernemingen met minder dan 50 werknemers. Daarnaast kan een werkgever vrijwillig een OR instellen.

Welke rechten heeft een ondernemingsraad?

De OR heeft verschillende wettelijke rechten:

Adviesrecht

De OR heeft recht om advies te geven over belangrijke voorgenomen besluiten binnen de organisatie. Voorbeelden zijn:

• nieuwe processen of technologieën

• grote investeringen

• verkoop van (een deel van) de organisatie

• wijziging van standplaatsen

• reorganisaties

• belangrijke wijzigingen in werkzaamheden

• kwesties op het gebied van milieuzorg

Dit adviesrecht is opgenomen in artikel 25 van de WOR.

Informatierecht

De OR heeft recht op alle informatie die hij nodig heeft om zijn taak goed te vervullen (artikel 31 lid 1 WOR). De werkgever moet relevante informatie tijdig en volledig delen.

Instemmingsrecht

De OR moet instemmen met besluiten op het gebied van:

• pensioenregelingen

• winstdeling

• arbeidstijden en rusttijden

• vakantieregelingen

• wijzigingen in belonings- of functiewaarderingssystemen

• beleid rond ziekteverzuim en re-integratie

Een volledig overzicht staat in artikel 27 van de WOR.