Invloed van de OR op arbeidsomstandigheden: veelgestelde vragen

Een veilige en gezonde werkplek is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van werkgever en werknemers. De ondernemingsraad (OR) speelt hierin een belangrijke rol, met wettelijke rechten en taken op het gebied van arbeidsomstandigheden. In deze FAQ leest u welke bevoegdheden de OR heeft en hoe de OR via de RI&E en het Plan van Aanpak invloed uitoefent op het arbobeleid.

Welke wettelijke invloed heeft de OR op arbeidsomstandigheden?

De OR heeft op grond van artikel 27 van de Wet op de ondernemingsraden (WOR) instemmingsrecht bij regelingen op het gebied van arbeidsomstandigheden.
Artikel 28 WOR gaat nog verder: de OR heeft de taak om, voor zover mogelijk, de naleving van arboregels en voorschriften binnen de onderneming te bevorderen.

Daarmee heeft de OR een duidelijke verantwoordelijkheid bij zowel de ontwikkeling als de uitvoering van het arbobeleid.

Waarom is de RI&E een belangrijk instrument voor de OR?

De Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) is een middel om alle veiligheids- en gezondheidsrisico’s binnen de organisatie in beeld te brengen. Pas wanneer deze risico’s bekend zijn, kunnen passende maatregelen worden vastgesteld en opgenomen in het Plan van Aanpak.

De OR kan via de RI&E concreet invloed uitoefenen op:

• welke risico’s in kaart worden gebracht

• hoe deze risico’s worden beoordeeld

• welke maatregelen worden genomen

• of het Plan van Aanpak uitvoerbaar en realistisch is

Daarnaast is het belangrijk dat de RI&E actueel blijft. Meestal wordt deze elke drie tot vijf jaar vernieuwd, maar tussentijdse aanpassingen zijn noodzakelijk bij veranderingen in werkplek, organisatie of werkwijze.

Waarop heeft de OR instemmingsrecht binnen de RI&E?

De OR heeft instemmingsrecht op meerdere onderdelen rondom de RI&E en het Plan van Aanpak. Het gaat om:

• het RI&E-instrument dat wordt gebruikt

• wie de RI&E uitvoert

• het moment waarop de RI&E wordt uitgevoerd

• de arbodienst die de RI&E toetst

• het Plan van Aanpak

• de getoetste RI&E en het Plan van Aanpak

• het bijstellen van de RI&E

• het bijstellen van het Plan van Aanpak

Hiermee heeft de OR directe invloed op de kwaliteit en uitvoering van het arbobeleid.

Hoe draagt de OR bij aan naleving van de RI&E?

De verantwoordelijkheid van de OR stopt niet bij het instemmen met de RI&E en het Plan van Aanpak. De OR moet ook toezien op de naleving ervan. Dat betekent onder andere:

• medewerkers betrekken bij het opstellen van de RI&E

• toetsen of maatregelen bekend zijn bij werknemers

• controleren of maatregelen ook daadwerkelijk worden nageleefd

• meedenken over preventieve maatregelen om risico’s te verminderen

Medewerkers hebben bovendien wettelijk het recht om de RI&E in te zien. Door hen bij het proces te betrekken, wordt het draagvlak voor maatregelen groter.