Wie beschermt de leraar?

Bij sociale veiligheid op school gaat het vaak over leerlingen. Maar ook medewerkers hebben recht op een veilige werkomgeving. Een docent die wordt uitgescholden door een ouder, bedreigd door een leerling of geïntimideerd door een collega, hoeft dat niet simpelweg te accepteren. 

De Arbowet verplicht de werkgever beleid te voeren om zogenoemde psychosociale arbeidsbelasting te voorkomen of te beperken. Daaronder vallen onder meer agressie en geweld, pesten, discriminatie en seksuele intimidatie. Belangrijk: die verplichting geldt niet alleen voor gedrag van collega’s of leidinggevenden, maar ook voor gedrag van derden. In het onderwijs zijn dat bijvoorbeeld leerlingen en ouders. 

Een school moet de risico’s in kaart brengen in de RI&E en passende maatregelen opnemen in het plan van aanpak. Denk aan duidelijke gedragsregels, een meldprocedure, afspraken over hoe bij incidenten wordt gehandeld, ondersteuning van medewerkers en zo nodig training. Alleen een protocol in de kast is niet voldoende: de werkgever moet het beleid ook daadwerkelijk uitvoeren. 

Daarnaast heeft de werkgever op grond van artikel 7:658 BW een zorgplicht voor een veilige werkomgeving. Dat betekent niet dat ieder incident automatisch tot aansprakelijkheid van de school leidt. Wel moet de werkgever maatregelen nemen die redelijkerwijs nodig zijn om schade te voorkomen. 

Voor werknemers is het daarom belangrijk agressie, bedreiging of intimidatie te melden en niet als ‘onderdeel van het vak’ te beschouwen. De school moet signalen serieus nemen en zo nodig ingrijpen. 

Sociale veiligheid is dus niet alleen iets wat medewerkers leerlingen moeten bieden. Zij mogen die veiligheid ook van hun werkgever verwachten.