Omgaan met extreme weersomstandigheden

Een wit landschap kan prachtig zijn, maar sneeuw en gladheid zorgen ook voor praktische vragen. Hoe kom je veilig op je werk? Wat als het openbaar vervoer uitvalt of de reistijd fors oploopt? En wie draagt de gevolgen van vertraging of extra kosten? Hieronder zetten we een aantal algemene aandachtspunten op een rij voor werkgevers en werknemers. Houd er rekening mee dat de uitkomst altijd afhankelijk is van de concrete situatie en eventuele cao-afspraken.

Verantwoordelijkheid om op het werk te komen

Er bestaat geen wettelijke regeling die bepaalt dat een werknemer bij sneeuw of ander extreem weer automatisch thuis mag blijven. De hoofdregel is dat de werknemer zelf verantwoordelijk is om op het werk te verschijnen. De werkgever is niet verplicht vervoer te regelen of extra reiskosten te vergoeden.

Wel is het belangrijk om te controleren wat er is afgesproken in de cao of het personeelshandboek. Daarin kunnen specifieke bepalingen staan over extreem weer. In sommige sectoren, zoals Bouw & Infra en Groen, Grond en Infra, kan de werkgever bij het UWV een uitkering aanvragen wegens onwerkbaar weer. Deze regeling geldt alleen als zij expliciet in de cao is opgenomen en kent strikte voorwaarden. Bij vragen hierover kunt u contact opnemen met de RMU.

Praktische oplossingen bij extreme weersomstandigheden

In de praktijk is sneeuw vaak meer dan een theoretische regelkwestie. Wat als het openbaar vervoer niet rijdt, wegen zijn afgesloten of files uren duren? De belangrijkste stap is dan: ga tijdig in overleg met uw werkgever.

Vaak is er ruimte om samen naar een oplossing te zoeken, bijvoorbeeld door:

• (tijdelijk) thuis te werken;
• mee te rijden met een collega uit de buurt;
• werktijden aan te passen;
• uren op een later moment in te halen;
• een andere werkdag af te spreken.

Omdat extreem weer meestal voor iedereen zichtbaar en voelbaar is, ontstaat er vaak meer begrip over en weer. Dat maakt het gesprek doorgaans makkelijker.

Goed werkgeverschap en goed werknemerschap

In dit soort situaties draait het om wederzijds meedenken. Van een werkgever mag op grond van goed werkgeverschap soms extra flexibiliteit worden verwacht, bijvoorbeeld door maatwerk toe te staan of incidenteel extra kosten te vergoeden. Tegelijkertijd mag van een werknemer vanuit goed werknemerschap worden verwacht dat hij of zij bereid is om extra inspanning te leveren, zoals het accepteren van een langere reistijd voor eigen rekening.

Lukt het ondanks overleg niet om tot een oplossing te komen en is werken echt niet haalbaar, dan kan het nodig zijn om een verlofdag op te nemen.

Extra zorgplicht bij dringende reisadviezen

Wordt er door de overheid of hulpdiensten opgeroepen om niet de weg op te gaan, dan rust er op de werkgever een verhoogde zorgplicht. Dit geldt in het bijzonder voor functies waarbij werknemers toch onderweg moeten zijn, zoals bezorgers of hulpverleners. In zulke gevallen wordt reistijd tijdens werktijd vaak als werktijd aangemerkt. Controleer ook hier wat de cao hierover bepaalt.

Schade onderweg

Ontstaat er schade tijdens het reizen of werken, dan geldt in grote lijnen:

• Woon-werkverkeer: schade is doorgaans voor rekening van de werknemer.
• Werk-werkverkeer of schade tijdens het werk: meestal voor rekening van de werkgever.

Dit zijn algemene uitgangspunten; uitzonderingen zijn mogelijk en hangen sterk af van de omstandigheden.