RMU-bijeenkomst over AI en arbeidsvoorwaarden: Verwondering, verantwoordelijkheid en vertrouwen

“Verbazen we ons nog wel eens?” Met die vraag zette Martin Aarnoudse (Techthics) de toon tijdens de presentatie van de Arbeidsvoorwaardennota 2026. De RMU-bijeenkomst stond in het teken van AI en arbeid. Een middag waarin technologie, ethiek en arbeidsvoorwaarden soepel in elkaar overvloeiden. De bestuurder van de RMU, Eibert Spaan, opende de bijeenkomst uit Psalm 127. Een bewust gekozen start: vóór alles ligt de basis bij God, niet bij techniek.

AI: indrukwekkend, maar zonder ziel

Aarnoudse werd geïntroduceerd met een korte door AI-gegenereerd tekst — een luchtige knipoog naar het thema van de middag. Daarna vroeg hij het publiek: “Verwonderen we ons nog over de wereld om ons heen? En ook over AI? Kunnen we nog onderscheiden of we met een mens spreken of met een computer?”

AI wordt steeds beter in doelgericht handelen, effectief reageren op de omgeving en het nabootsen van emoties. “Maar emoties hééft het niet,” benadrukte Aarnoudse. “Het imiteert, maar het leeft niet.”

Hij zette uiteen hoe verschillende AI‑modellen tot totaal andere uitkomsten kunnen komen, ondanks dezelfde opdracht. En vooral: hoeveel AI we ongemerkt al gebruiken. Van automatische notulen tot gezichtsherkenning, van drones tot zelfrijdende auto’s — technologie schuift steeds meer onze dagelijkse werkelijkheid binnen.

Toch waarschuwde hij ook voor een subtiel risico: “AI kan ons woorden geven, maar het zijn dan vaak niet meer ónze woorden. Je kunt sneller van jezelf vervreemd raken dan je denkt. De ziel gaat eruit.”

Menselijke banen

Aarnoudse verwees naar onderzoek van Anthropic: in sommige beroepsgroepen zal AI voorlopig nauwelijks banen vervangen. Niet omdat AI het niet kan, maar omdat menselijk contact, fysieke aanwezigheid en relationele vaardigheden essentieel blijven. “Mensen verliezen nu niet massaal hun baan,” zei hij, “maar er worden wél minder nieuwe mensen aangenomen.”

Het maakt kennis en menselijke controle alleen maar belangrijker. “Wie AI gebruikt, moet weten wát hij gebruikt.” Zijn slotboodschap was helder: “Vertrouw niet op AI, maar op de Heere. Gebruik technologie zoals het bedoeld is — als hulpmiddel, niet als houvast.”

Arbeidsvoorwaarden 2026: steeds dichter bij het dagelijks leven

Na de lezing presenteerde de coördinator Arbeidsvoorwaarden Jan Schreuders de Arbeidsvoorwaardennota 2026 van de RMU. Hij maakte direct een actuele koppeling: de stijgende benzineprijzen. “Wie betaalt dat eigenlijk? De overheid? De werkgever? Of… jezelf?”

Vragen die veel werknemers en werkgevers bezighouden. De zorgen zijn tastbaar: Hoe veilig is mijn werkplek? Kan ik als ZZP’er nog rondkomen? En ja, ook: word ik straks overbodig door AI?

Schreuders benadrukte dat de Bijbel ons geen draaiboek geeft voor moderne arbeidsvraagstukken, maar wél richtingwijzers. Denk aan recht, zorg, eerlijkheid en verantwoordelijkheid. Juiste die richtingwijzers zijn van fundamenteel belang voor de RMU om een afgewogen visie op arbeidsvoorwaarden neer te zetten.

Arbeidsvoorwaarden blijven altijd een balans, zei hij: “Iets binnenhalen betekent soms elders iets inleveren. Op papier stijgen lonen bijna altijd, maar wat houdt iemand écht over in zijn portemonnee?”

Uiteindelijk, zo stelde Schreuders, draaien arbeidsvoorwaarden nooit alleen om cijfers of regels. “Het gaat altijd over mensen: goed werkgeverschap, goed werknemerschap, veiligheid, bestaanszekerheid. Dáár gaat de Arbeidsvoorwaardennota 2026 in de kern over.”

Forum

Tijdens de bijeenkomst reageerden een ondernemer en een zorgprofessional vanuit de praktijk op het gebruik van AI. Het inzetten van AI levert veelal tijdwinst op. Toch blijkt ook de kwetsbaarheid. Het echte vakmanschap verdwijnt, kennis gaat steeds meer ontbreken. Tegelijk werd de vraag opgeworpen of we als christen ons helemaal over moeten leveren aan AI. Als AI zoveel tijdwinst oplevert, wat doen we dan met die tijd die we overhebben”